Prachatai Podcast

'หนังสือ' คำนี้ชวนให้นึกถึง...ก็หนังสือนั่นแหละ แต่ผมอยากชวนขยายขอบเขตของหนังสือให้กว้างขึ้นอีกหน่อย

รายงานหรือเอกสารการประชุมไม่ถูกจัดเป็นหนังสือ แม้ว่ามันจะมาจากรัฐสภาที่มีผลเชิงนโยบายกระทบต่อชีวิตเราในหลากหลายมิติ

ผมชวนคุณกรรณิการ์ กิจติเวชกุล มาชวนคุย ชวนอ่าน 'รายงานการศึกษาคณะกรรมาธิการวิสามัญพิจารณาศึกษาผลกระทบจากการเข้าร่วมความตกลงที่ครอบคลุมและก้าวหน้าสำหรับหุ้นส่วนทางเศรษฐกิจภาคพื้นแปซิฟิก (CPTPP)' ข้อตกลงการค้าเสรีที่จะส่งผลกระทบต่อประเทศไทยในหลากมิติ

ลิงค์รายงาน https://pct.fyi/v9y-o

จริงอยู่เอกสารจากฝ่ายนิติบัญญัติน่าเบื่อ ไม่น่าอ่าน แต่ถ้าเราเพิกเฉย ราคาที่ต้องจ่ายอาจสูงเกินกว่าเราจะนึกคิด

ติดตาม WanderingBook ได้ที่: https://www.facebook.com/NokPanejorn

นี่คือคนไร้พลังที่สุดของสังคมไทย เพราะไม่อาจรวมพลังเพื่อเป็นปากเสียงของตนเอง และไม่มีใครพร้อมจะเป็นปากเสียงให้เขา ยิ่งไปกว่านั้น ยังเจตนาสร้างวัฒนธรรมของการเหยียดย่ำกดขี่ลงไปบนคนกลุ่มนี้อีกด้วย เช่น“เด็กแว้น”, “เด็กสลัม”, “ขาโจ๋”, ฯลฯ อันควรมีสิทธิ์มีเสียงน้อย และอยู่นอกสายตาของสื่อและสังคมทั้งหมด

อย่างน้อยชาวนา, กรรมกร, ลูกจ้างรายวัน, ฯลฯ ยังมีตัวตนเหลืออยู่สำหรับการต่อรอง แต่พวกเขาไม่มีแม้แต่ตัวตน

นี่คือความรุนแรงเชิงโครงสร้าง ซึ่งสื่อไม่เคยสนใจ และด้วยเหตุดังนั้น ก่อนที่พวกเขาจะต้องเผชิญกับความรุนแรงของตำรวจ หรือความโหดเหี้ยมของตำรวจในทุกวันนี้ พวกเขาต้องเผชิญกับความรุนแรงที่กระหน่ำชีวิตอย่างไม่ลดละมาเป็นปีๆ โดยไม่มีสื่อใดร้องแรกแหกกะเชอต่อต้านความรุนแรงดังกล่าวเลย

นี่คือเหล่าคนที่ไม่ได้สู้เพื่ออนาคตของตนเอง แต่กำลังสู้เพื่อเอาชีวิตให้รอดในปัจจุบัน และด้วยเหตุดังนั้น จึงโกรธอย่างที่สื่อกระแสหลักไม่เคย “โกรธได้พอ” เลย ยากจะเข้าใจได้

อ่านทั้งหมดได้ที่: https://prachatai.com/journal/2021/08/94633

ประชาไท #อ่านให้ฟัง หยิบบทความที่น่าสนใจมาอ่านให้คุณฟัง แบบไม่ต้องอ่าน

แต่ประเด็นอยู่ที่ว่า “คิ้วที่หายไป” บ่งนัยสำคัญอะไร ผมคิดว่านัยสำคัญคือ พระสงฆ์ไทยได้สูญเสียอิสรภาพในการกำหนดตัวเองตามธรรมวินัยไป เพราะธรรมวินัยที่พุทธะบัญญัติขึ้นได้ให้อำนาจสิทธิ์ขาดแก่ “สังฆะ” ในการประชุมลงมติในเรื่องว่าจะคงแนวทางปฏิบัติหรือเปลี่ยนแปลงแนวทางปฏิบัติอะไรบ้างที่เกี่ยวข้องกับอัตลักษณ์ต่างๆ (identities) และวิถีชีวิตของนักบวชในพุทธศาสนา แต่ในกรณีนี้อำนาจกษัตริย์สั่งให้โกนคิ้ว ซึ่งตอกย้ำความจริงที่ว่า กษัตริย์พุทธมามกะในรัฐไทยมีอำนาจเหนือพระสงฆ์มาก จนกระทั่งสามารถที่จะแทรกแซง หรือเปลี่ยนแปลงอัตลักษณ์ของพระสงฆ์ได้เลยทีเดียว

ไม่เพียงแต่กษัตริย์พุทธมามกะจะมีอำนาจเปลี่ยนอัตลักษณ์ของพระสงฆ์ในระดับร่างกาย เช่น สั่งให้พระสงฆ์โกนคิ้วได้ ยังเปลี่ยนในเรื่องอื่นๆ ที่สำคัญๆ แทบทั้งหมด เช่น เปลี่ยนรูปแบบการห่มจีวร ออก “กฎพระสงฆ์” ควบคุมวัตรปฏิบัติตามธรรมวินัย ออกกฎหมายวางระบบปกครองคณะสงฆ์ แต่งตั้งยศ ถอดยศ และฯลฯ

อ่านได้ที่: https://prachatai.com/journal/2020/06/87920

ประชาไท #อ่านให้ฟัง หยิบบทความที่น่าสนใจมาอ่านให้คุณฟัง แบบไม่ต้องอ่าน

‘มะนาวโซดารักษามะเร็ง’ #ข่าวลือ ‘ไอโอสลิ่ม’ ‘พระอุ้มหมา แม่ชีอุ้มแมว’ ‘ผังล้มเจ้า’ วาระทางการเมืองและสังคมไทยดำเนินไปพร้อมๆ กับการเกิดขึ้นของข้อมูลเท็จ คำโกหก และการบิดเบือนอยู่เสมอ ยิ่งรัฐบาลพยายามเข้ามาตรวจสอบและกำจัดสิ่งที่พวกเขาเรียกว่า “ข่าวปลอม” ก็ยิ่งมีคำถามมากขึ้นว่า เราอยู่ในโลกแห่งข้อมูลที่เป็นจริงมากขึ้นจริงหรือ แล้วอะไรกันแน่ที่เป็นข่าวปลอม ข่าวเปลือก ข่าวลือ โอ้ย อิหยังวะ ?!

Human on The Line ชวน รศ.พิจิตรา ศุภสวัสดิ์กุล ผู้เชี่ยวชาญเรื่อง "ข่าวปลอม" จากคณะนิเทศศาสตร์ จุฬาฯ มาทำความรู้จักว่าข่าวปลอมที่กำลังเป็นประเด็นฮอตฮิตตอนนี้ว่าแต่ละข่าวจะดับหรือเป็นไวรัลได้อย่างไร มี IO อยู่เบื้องหลังข่าวปลอมหรือไม่ ถ้าเราเผลอตกหลุมเชื่อแล้วอันตรายมั้ย และจะเช็คอย่างไรว่าข่าวไหนปลอม แล้วหน่วยงานตรวสอบข่าวปลอมของไทยช่วยให้เราเช็คข่าวปลอมได้จริงมั้ย

สยามไม่ใช่บุคคลสาธารณะ ไม่เป็นที่รู้จัก เป็นเพียงคนหนุ่มที่จบการศึกษาจากมหาวิทยาลัยรามคำแหง และต้องออกจากประเทศตอนอายุ 29 ปี ภายหลังการรัฐประหาร 2557 เพราะมีการรื้อฟื้นทุกคดีที่เกี่ยวข้องกับมาตรา 112

เหตุแห่งคดีคือ ละครเวทีเจ้าสาวหมาป่า ละครย้อนยุคออกแนวตลกโปกฮาซึ่งสร้างความไม่พอใจให้กับประชาชนบางกลุ่มและพวกเขาได้ทำการแจ้งความดำเนินคดีตามมาตรา 112 ไว้ในปี 2556 ท้ายที่สุดผู้ที่เกี่ยวข้องกับการจัดทำละครอย่างภรณ์ทิพย์ มั่นคง และปติวัฒน์ สาหร่ายแย้ม วัย 25 ปีถูกจับกุมตัวและต้องติดคุกอยู่ 2 ปีเต็ม

อ่านทั้งหมดได้ที่: https://prachatai.com/journal/2019/05/82414

ประชาไท #อ่านให้ฟัง หยิบบทความที่น่าสนใจมาอ่านให้คุณฟัง แบบไม่ต้องอ่าน

ความเชื่อเรื่องผี สิ่งเหนือธรรมชาติ และสวัสดิการโดยรัฐมีความสัมพันธ์ซึ่งกันและกัน อีกทั้งถ้าหากนำอิทธิพลและบทบาทของความเชื่อดังกล่าวมาพิจารณาในบริบทของสังคมยุคศตวรรษที่ 21 ก็ย่อมสามารถเปิดทางให้แก่การศึกษาเรื่องปัญหาและแนวทางแก้ไขระบบสวัสดิการโดยรัฐได้ โดยบทความนี้จะแบ่งออกเป็นสามส่วน ได้แก่ ส่วนแรก เป็นส่วนของการเกริ่นนำและการอธิบายถึงความเชื่อเรื่องผีและเรื่องเหนือธรรมชาติ ซึ่งจะยกตัวอย่างอธิบายผ่านพิธีกรรมและวรรณกรรม ตลอดจนอธิบายถึงอิทธิพลของสิ่งต่าง ๆ ดังกล่าวที่มีต่อสังคมไทย ส่วนที่สองเป็นการวิเคราะห์อิทธิพลดังกล่าวโดยผูกโยงเข้ากับเรื่องของสวัสดิการโดยรัฐรวมถึงการกระจายความเจริญ และส่วนสุดท้ายเป็นส่วนสรุป ซึ่งมีข้อสรุป คือ ความเชื่อเรื่องผีหรือเรื่องเหนือธรรมชาติที่ยังคงมีอิทธิพลในบทบาทของไกลไกหรือกฎเกณฑ์ทางสังคมภายใต้บริบทของสังคมโลกยุคศตวรรษที่ 21 สามารถสะท้อนให้เห็นถึงความบกพร่องของสวัสดิการแห่งรัฐที่มีประสิทธิภาพในประเทศนั้น ๆ ได้จากการที่พลเมืองขาดความมั่นคงทางชีวิต ทรัพย์สิน และจิตใจ

อ่านทั้งหมดได้ที่: https://prachatai.com/journal/2021/08/94372

ประชาไท #อ่านให้ฟัง หยิบบทความที่น่าสนใจมาอ่านให้คุณฟัง แบบไม่ต้องอ่าน

พูดอีกอย่างก็คือว่า รูปแบบและวิธีการที่ผู้ชุมนุมใช้มีความแตกต่างหลากหลาย ไม่สามารถด่วนสรุป เหมารวม หรือนิยามอย่างง่ายได้ ไม่ว่าจะโดยฝ่ายที่สนับสนุนหรือตำหนิพวกเขา ผู้ชุมนุมกำลังทดลองใช้การรุกคืบและโต้กลับเจ้าหน้าที่ภายใต้เงื่อนไขหรือสถานการณ์เฉพาะหน้า ภายใต้ศักยภาพ ความรับรู้และความเข้าใจที่ต่างกันออกไป แม้จะมีสาเหตุและเป้าของความคับแค้นโกรธเคืองร่วมกันก็ตาม และพวกเขากำลังทำความรู้จักกับสันติวิธีด้วยตัวของพวกเขาเอง

อ่านทั้งหมดได้ที่: https://prachatai.com/journal/2021/08/94632

ประชาไท #อ่านให้ฟัง หยิบบทความที่น่าสนใจมาอ่านให้คุณฟัง แบบไม่ต้องอ่าน

เมื่อเดือนกันยายน 2560 โครงการ “บันทึก 6 ตุลา” ได้เขียนรายงานเรื่อง “ปริศนาความตายกรณี 6 ตุลา” โดยระบุว่าเราไม่รู้ว่าหญิงสาวที่เสียชีวิตในสภาพเปลือยเปล่า มีไม้หน้าสามวางอยู่ข้างๆ เสมือนถูกล่วงละเมิดทางเพศคือใคร เพราะเมื่อดูเอกสารชันสูตรพลิกศพแล้ว ไม่มีเอกสารใดระบุว่ามีผู้หญิงถูกข่มขืนหรือถูกทำร้ายทางเพศ แต่ ณ วันนี้เมื่อหนึ่งในทีมงานได้พิจารณาเอกสารชันสูตรฯ ของวัชรีอีกครั้ง ก็พบว่าเธอมีใบหน้าคล้ายกับหญิงสาวคนดังกล่าวอย่างมาก ทั้งในแง่โครงหน้า รูปกราม ดวงตาและปากที่ปิดไม่สนิท ณ ปัจจุบันเราจึงสรุปข้อมูลบางส่วนได้ดังนี้

อ่านทั้งหมดได้ที่: https://prachatai.com/journal/2018/04/76575

ประชาไท #อ่านให้ฟัง หยิบบทความที่น่าสนใจมาอ่านให้คุณฟัง แบบไม่ต้องอ่าน

อนุสาวรีย์คอนกรีต สูงประมาณ 4 เมตร ที่ตั้งอยู่บริเวณวงเวียนหลักสี่ หายไปอย่างไร้ร่องรอยเมื่อวันที่ 28 ธ.ค. 2561 แม้จะตั้งอยู่หน้า สน.บางเขน แต่กลับไม่มีใครสามารถให้คำตอบได้ว่า อนุสาวรีย์หายไปได้อย่างไร ทั้งที่เพิ่งประกาศเป็นโบราณสถานลงราชกิจจานุเบกษาได้เพียง 5 เดือนเท่านั้น

อนุสาวรีย์ดังกล่าว คือ อนุสาวรีย์พิทักษ์รัฐธรรมนูญ และมีชื่อเรียกอีกหลายชื่อ เช่น อนุสาวรีย์ปราบกบฏ อนุสาวรีย์หลักสี่ หรืออนุสาวรีย์ 17 ทหารและตำรวจ เป็นต้น สร้างขึ้นโดยบรรจุอัฐิทหารและตำรวจ 17 นาย ที่เสียชีวิตจากการปราบปรามกลุ่มคณะกู้บ้านเมืองที่นำโดยพระองค์เจ้าบวรเดช ผู้ก่อกบฏขึ้นในช่วงกลางเดือน ต.ค. 2476

จากการใช้สิทธิตาม พ.ร.บ.ข้อมูลข่าวสารของราชการ พ.ศ. 2540 สน.บางเขน ให้ข้อมูลว่า อธิบดีกรมศิลปากรมอบอำนาจให้สถาพร เที่ยงธรรม ผู้อำนวยการกองโบราณคดี มาร้องทุกข์กล่าวโทษเพื่อดำเนินคดีกับผู้ที่รื้อถอน เคลื่อนย้าย หรือทำลายอนุสาวรีย์ เป็นความผิดตาม พ.ร.บ.โบราณสถาน โบราณวัตถุ ศิลปวัตถุ และพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ เมื่อวันที่ 2 ธ.ค. 2563 หลังอนุสาวรีย์หายไปเกือบ 2 ปี แต่จนถึงปัจจุบันยังไม่พบผู้ถูกแจ้งข้อหาในคดีนี้ ขณะที่ข้อมูลเกี่ยวกับเคลื่อนย้ายก็ทยอยล่องหนไปพร้อมตัวอนุสาวรีย์

ย้อนดูอนุสาวรีย์พิทักษ์รัฐธรรมนูญในปี 2018 ขณะที่ยังไม่ถูกย้ายได้ที่: https://goo.gl/maps/DrpCswBUKDzagH1c9

อ่านทั้งหมดได้ที่: https://prachatai.com/journal/2021/06/93729

ประชาไท #อ่านให้ฟัง หยิบบทความที่น่าสนใจมาอ่านให้คุณฟัง แบบไม่ต้องอ่าน

ข้าพเจ้าไม่รู้หรอกว่า วันเสียงปืนแตก เป็นวันที่ 8 สิงหาคม 2508 ? ดังที่นักวิชาการแห่งเมืองหลวง บางท่านได้พยายามหาเหตุผลมาอธิบาย แต่สำหรับข้าพเจ้าแล้ว ตั้งแต่จำความได้ ข้าพเจ้าก็รับรู้ว่า วันเสียงปืนแตก คือ วันที่ 7 สิงหาคม 2508 มันเกิดขึ้นที่บ้านเกิดเมืองนอนของข้าพเจ้าเอง “นครพนม” และข้าพเจ้าก็ไม่คิดว่าจะไปเปลี่ยนแปลงมัน เพราะมันเป็นเรื่องของชาวนาที่นั่น และเป็นเรื่องของอดีต ที่ผู้ใหญ่ของพรรคการเมืองพรรคหนึ่งในอดีตได้พิจารณากันแล้วว่า มันควรเป็นวันนี้ เพราะวันที่ 7 เป็นวันที่เกี่ยวข้องกับเหตุการณ์นี้ ตั้งแต่ต้น จนบั้นปลาย ตั้งแต่พลบค่ำจนรุ่งสาง ตั้งแต่สหายชาวนา จนเป็นเรื่องของสหายนำระดับกรรมการศูนย์กลางพรรค ที่สำคัญข้าพเจ้ามิได้ เป็นผู้ที่เกี่ยวข้อง ทั้งโดยตรง หรือโดยอ้อม เพราะข้าพเจ้ายังไม่ได้เกิดด้วยซ้ำไป กับเหตุการณ์คราวนั้น แต่ ณ แผ่นดินแห่งนี้ คือ มาตุภูมิ ของข้าพเจ้า ชาวนาที่นั่น คือ พี่น้องของข้าพเจ้า ข้าพเจ้ามิได้สนใจว่า จะมีนักวิชาการ จะมีนักการเมือง จะมีข้าราชการชั้นผู้ใหญ่ มาเกี่ยวข้องกับเรื่องนี้หรือไม่ แต่ข้าพเจ้าสนใจและรับรู้ว่า ประชาชนพื้นฐาน ได้มีส่วนในการให้กำเนิดประวัติศาสตร์การต่อสู้ของชาวนาในภาคพื้นเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ด้วยชีวิต จิตสำนึก ของการเป็นพลเมืองชายขอบแห่งรัฐประชาชาติสมัยใหม่

อ่านทั้งหมดได้ที่: https://prachatai.com/journal/2010/02/27898

ประชาไท #อ่านให้ฟัง หยิบบทความที่น่าสนใจมาอ่านให้คุณฟัง แบบไม่ต้องอ่าน